Potencjalny klient naszej kancelarii ubiegał się o wydanie warunków zabudowy dla jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Wydawać by się mogło, że procedura jest rutynowa, tym bardziej że podobne decyzje były już w przeszłości wydawane dla sąsiednich nieruchomości.
Ochrona złóż kosztem prawa własności – krytyczne spojrzenie na postanowienie odmowne w sprawie warunków zabudowy
Tymczasem organ odmówił zgody, powołując się na… ochronę złoża węgla brunatnego, które znajduje się na obszarze planowanej budowy, mimo że nigdy nie było tam prowadzone wydobycie, ani nie istnieją żadne konkretne plany jego eksploatacji.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został uwzględniony, wobec czego Minister Klimatu i Środowiska utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Niestety, informację o tym rozstrzygnięciu inwestorka przekazała nam dopiero po upływie terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Nie było też podstaw do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. A szkoda – bo istniały poważne podstawy, by skutecznie zakwestionować to postanowienie przed sądem.
Ochrona złóż kopalin a prawa właściciela – gdzie leży granica?
W uzasadnieniu decyzji Minister powołał się na art. 125 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, który stanowi, że ochrona złóż kopalin polega m.in. na ich racjonalnym wykorzystaniu i zapobieganiu ich trwałemu zablokowaniu. Dodatkowo przywołano art. 161a ust. 1 i 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, który przewiduje obowiązek uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z organem geologicznym, jeżeli inwestycja dotyczy terenu, na którym znajduje się udokumentowane złoże.
Z punktu widzenia litery prawa wszystko może się wydawać spójne. Ale problem zaczyna się wtedy, gdy przepisy te stosuje się w oderwaniu od realiów konkretnej sytuacji – bez refleksji nad tym, czy rzeczywiście zachodzi konflikt pomiędzy planowaną budową a ochroną złoża.
Czy budowa domu faktycznie koliduje z ochroną złoża węgla brunatnego?
W omawianej sprawie planowana zabudowa dotyczyła niewielkiego budynku mieszkalnego, usytuowanego na obszarze, na którym już wcześniej wydawano decyzje o warunkach zabudowy dla innych działek, oddalonych zaledwie o 89 metrów.
Warto zauważyć, że istniejąca zabudowa w tak bliskiej odległości uniemożliwia wydobycie węgla brunatnego z tego obszaru, które pozyskiwane jest metodą odkrywkową i wymaga zabezpieczenia terenu o znacznej powierzchni.
Mimo to organ stwierdził, że samo istnienie udokumentowanego złoża uzasadnia odmowę wydania decyzji.
Co więcej, w uzasadnieniu postanowienia całkowicie pominięto fakt, że polityka klimatyczna Polski i Unii Europejskiej konsekwentnie zmierza w kierunku odchodzenia od wykorzystywania węgla brunatnego jako źródła energii.
Węgiel brunatny, uznawany za jedno z najbardziej emisyjnych paliw kopalnych, ustępuje miejsca odnawialnym źródłom energii.
Tym bardziej nieuzasadnione jest powoływanie się na rzekomą ochronę środowiska jako przesłankę odmowy ustalenia warunków zabudowy działki – skoro to właśnie eksploatacja złoża węgla brunatnego jest działaniem szkodliwym dla środowiska, a nie budowa jednorodzinnego budynku mieszkalnego.
Jak można bronić się przed odmową uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy?
Gdyby skarga została wniesiona w terminie, istniałyby solidne podstawy do jej uwzględnienia.
W naszej ocenie, postanowienie Ministra cechowało się rażącym naruszeniem interesu prawnego strony – inwestora, który działał w zaufaniu do wcześniejszych decyzji administracyjnych i chciał w sposób legalny zagospodarować swoją nieruchomością.
Brak rzeczywistej kolizji z przesłanką ochrony złoża, a także pominięcie obowiązku indywidualnej oceny sprawy, to przesłanki, które często skutkują uchyleniem decyzji przez sądy administracyjne.
Wnioski na przyszłość
Niniejsza sprawa stanowi ważne ostrzeżenie dla właścicieli nieruchomości położonych na terenach, na których mogą znajdować się udokumentowane złoża kopalin.
Ochrona zasobów geologicznych jest wartością istotną – ale nie może być realizowana automatycznie, bez uwzględnienia realiów i bez należytej troski o prawa obywateli.
Jeśli masz wątpliwości, czy Twój wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy zostanie uwzględniony, albo czy decyzja lub postanowienie zostały wydane zgodnie z prawem – skontaktuj się z nami.
Pomożemy w rzetelnej analizie sytuacji i zaproponujemy najlepsze możliwe rozwiązanie.
Michał Polak
radca prawny
Hanna Grzebita
asystent prawny
***
Czy rząd pracuje nad zmianą przepisów dotyczących pracy w upały? Pracodawco, przygotuj się na zmiany w prawie pracy!
Chociaż mamy już październik i letnie upały to tylko wspomnienie, rząd – miejmy nadzieję – ich nie zapomniał! Bo kto wie, może przyszłe lato będzie jeszcze gorętsze?
W lipcu Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny i polityki społecznej, zapowiedziała nadchodzące zmiany w przepisach prawa pracy, które mają uczynić gorące dni bardziej znośnymi [Czytaj dalej…]
